• De KoelkastCoach

Chocolade gezond of niet?

Bijgewerkt: sep 11

Wat chocola betreft zijn er twee kampen, je houdt ervan of je vindt het helemaal niets. Het bijzondere aan chocola is dat het over de hele wereld gekocht en gegeten kan worden. Dat is met vele ander soorten snoepgoed wel anders. Chocola heeft een speciaal plekje verworven. Wij Europeanen zijn naast de Amerikanen de grootste chocoladesnoepers, want bijna de helft van de totale wereldomzet van chocolade wordt door ons betaald. 

De Zwitsers staan met stip bovenaan, die eten per jaar ruim 11 kilo chocolade. Persoonlijk dacht ik altijd dat wij Nederlanders op nummer 1 stonden omdat wij dagelijks, naast de chocola bij de koffie ook flink wat hagelslag en chocopasta consumeren. In Engeland en Duitsland ligt het gemiddelde hoger dan in Nederland, 9 kilo per persoon per jaar. Wij Nederlands eten toch wat minder chocola per jaar want dit gemiddelde hangt zo rond de 4,5 kilo. 

Mocht je binnenkort een keer in de supermarkt of sportschool zijn, pak dan eens een zak aardappelen of gewicht van 5 kilo. Dit is de hoeveelheid die wij jaarlijks aan chocolade oppeuzelen. Alle soorten chocola worden hier bij elkaar opgeteld. Het is jammer genoeg is melkchocola is de favoriet. Dat is ook wel te merken met Pasen want dan eten we ongemerkt zo’n 47 paaseitjes per persoon. 

Melk chocolade bestaat slechts voor minder 25% uit cacao en cacaoboter. Pure chocolade bestaat uit iets meer cacao ongeveer 35% en 18% van die reep is cacaoboter. Witte chocolade is niet echt chocola want er zit helemaal geen cacao in, alleen maar cacaoboter en een hele bak suiker.

Internationale Chocolade Dag en Wereld Chocolade Dag

Twee dagen die in het leven zijn geroepen om zonder gêne de hele dag door chocolade te eten. Wat een heerlijkheid!

Internationale Chocolade Dag wordt gevierd op 13 september, dit is de geboortedag van Meneer Milton Hershey. Die in het jaar 1857 werd geboren. Milton Hershey was een doodgewone banketbakker die uiteindelijk de “Hershey Chocolate Company” oprichtte. Wat één van de bekendste chocoladeproducenten van Amerika is geworden. 

7 juli is de dag dat Wereld Chocolade Dag gevierd wordt. Op deze dag in 1550 kwamen wij Europeanen voor het eerst in aanraking met dit smaakvolle bruine goud. Het kwam doordat de Spanjaard Hernán Cortés in 1521 voet aan wal zette in Mexico. De Azteken waren zó verheugd een Europeaan te verwelkomen dat zij Hernán bedolven onder schatten en geschenken. De cacaoboon was niet alleen om te eten, maar toentertijd ook een betaalmiddel. Hernán na de geschenken met alle liefde aan en bracht het naar Europa, waar men er geen genoeg van kon krijgen. Pas in de 17e eeuw kregen wij Nederlands de smaak van cacao te proeven.

De Azteken maakten al hun eigen chocomelk, dit deden ze dan wel in combinatie met chilipepers, vanille en kruidnagel waardoor het een pittig drankje werd. Zij waren zich al bewust van de genotseffecten van cacao en dronken dan ook vaak zo’n spicy chocodrankje.


Cacao:

Om bij het begin te beginnen want chocoladerepen hangen helaas niet in hun geheel aan een boom. In de Zuid-Amerikaanse landen groeien de meeste cacaobomen. Aan deze bomen komen vrucht; de cacaovrucht. De cacaozaden die in deze vrucht zitten, zijn omhult door een lychee-achtige fruit.


De cacaozaden worden hieruit gehaald en dit vruchtvlees, wat overigens helemaal niet naar cacao smaakt, is erg lekker en wordt dus veel gegeten in deze landen. De cacaozaden die overblijven zijn de cacaobonen, ze dienen alleen nog bewerkt te worden, want rauw samen ze nergens naar.

Cacaoboter:

Cacaoboter wordt ook wel theobroma olie genoemd. Cacaoboter zit van oorsprong al in de cacaoboon. Alleen moeten de bonen eerst geroosterd, gekraakt en vermalen worden tot de cacaoboter eruit geperst kan worden. Cacaoboter bestaat voor 62% uit verzadigde vetten. De grootste onderdelen van deze verzadigde vetten zijn palmitinezuur en stearine olie.  De onverzadigde vetzuren zijn oliezuur en linoleenzuur. Doordat 28% van deze vetzuren onverzadigde vetzuren zijn en 75% oliehoudende vetzuren is cacaoboter een vetsoort dat juist een positief effect heeft op ons cholesterol.

Zelf chocolade maken:

Als je zelf chocola wilt maken dan ga je als volgt te werk: de zaden dien je eerst te drogen en te roosteren. Als dit gebeurt is dan mogen de zaden gekraakt worden zodat je de schil kunt verwijderen. Alles in een vijzel of maalmolen om de geroosterde cacaobonen te walsen en tot poeder te vermalen. Door dit fijnmalen komen er vanzelf vloeistoffen vrij, je krijgt nu een cacaomassa. 

Dan dient de cacaomassa geperst te worden. Dit persen is nodig om de cacao en cacaoboter van elkaar te scheiden. De cacao die hiervan overblijft wordt nogmaals gemalen tot cacaopoeder. Dan meng je alle ingrediënten die jij in je chocola wilt hebben met de cacaopoeder. Dit alles wordt nog een keer gemalen. Hierna dient de chocolade minimaal 24 uur te rijpen, want het heeft nu nog geen smaak. 

Na het rijpen wordt de chocola getemperd. Dat wil zeggen dat de chocolade afkoelt tot een bepaalde temperatuur en dan weer opgewarmd dient te worden. Hierdoor wordt de chocolade compact en kunnen er repen van gemaakt worden.

Persoonlijk zou ik toch eerder voor een wat simpeler recept gaan om zelf jouw eigen smaak chocolade te maken. Hieronder een heel simpel en snel recept om je eigen smaken aan die pure chocolade toe te voegen. Klik hier of op de foto.

Chocola of toch niet?

Nederland is best wel streng als het gaat om de titel “chocola”. Iets mag chocolade genoemd worden als er minimaal 32% aan cacao inzit. Dit is ook de reden dat op witte chocolade repen altijd “witte chocolade” dient te staan. Alleen chocolade mag wettelijk gezien niet omdat het geen cacaopoeder bevat. Melkchocolade dient van minimaal 34% cacaopoeder gemaakt te zijn, pure chocola daarentegen van 54% cacao of meer en de hele bittere chocolade mag niet minder dan 65% cacao zitten.

Gezondheidsvoordelen van chocola:

Plezierig en alert:

Chocolade is al eeuwenlang de voeding die symbool staat voor liefde en lust vanwege theobromine, een stimulerend middel voor de hersenen dat een plezierig effect heeft. Theobromine is ook degene die de bittere smaak aan chocola geeft. Omdat deze stof zeer beïnvloedbaar is door allerlei invloeden als de rijpheid, afkomst, gewicht etc. van de cacaoboon is de hoeveelheid die er in chocolade aanwezig is variabel. 

Een goede kop koffie of thee na dat romantische diner stimuleert de afgifte epinefrine/adreneline door het lichaam zelf. Dit stofje vind je ook in pure chocolade van 72% cacao of meer. De cafeïne die adrenaline stimuleert maakt je alert en helpt je dingen beter te onthouden. Ook je cognitie verbetert door het eten van chocola.

Let wel op, gebruik niet te veel cafeïne voordat je naar bed gaat, tenzij je van plan bent de hele nacht wakker te blijven. ;)


Lust opwekkend:

Als je met iemand zoent maakt je lichaam genotsstofjes aan, dit heet endorfine. Endorfine is een natuurlijke pijnstiller, zoiets als morfine. Chocolade boost ook de aanmaak van de endorfine. Dit komt niet door de cacao maar door de suikers en vetten die in chocolade zitten.


Endorfine werkt pijn bestrijdend, geeft je immuunsysteem een extra zetje, het verlaagt de hoeveelheid stress en bezorgt je een glimlach.

Gezond hart:

Het woord stikstofmonoxide schrikt je misschien een beetje af, maar dat is absoluut niet nodig want dit stofje is zeer belangrijk en heeft flink wat positieve effecten op je gezondheid. Het voorkomt dat je bloeddruk te hoog wordt, het beschermt je hart en je cellen tegen schade door oxidatie. De grote hoeveelheid flavanolen die in pure chocola zitten hebben een stimulerend effect op de hoeveelheid stikstofmonoxide. Chocolade is niet het enige product wat de hoeveelheid stikstofmonoxide verhoogd. Knoflook, bietjes, vlees, citrusvruchten en noten doen dat ook.


Maakt blij:

Chocola bevat fenylethylamine, dit is bij uitstek de stof die je nodig hebt om je happy te voelen. Het wordt ook wel een natuurlijk antidepressivum genoemd.


Fenylethylamine komt vooral voor in de hersenen. Het is een neurotransmitter dat wil zeggen dat het een boodschapperstof is die de aanmaak van dopamine en adrenaline stimuleert. Als je verliefd bent, zijn er grote hoeveelheden van deze stoffen in je lichaam actief. Dit geeft je het gevoel van euforie plus dat je de hele wereld aankunt.


Chocolade en dan vooral de pure chocola van 72% of meer cacao bevat een kleine hoeveelheid fenylethylamine, waardoor jij je blij en minder sober voelt. Deze stof zit ook in rode wijn en kaas.

Ook de hoeveelheid serotonine en tryptofaan worden eveneens verhoogd als je een flinke reep pure chocolade op hebt. Beide stoffen werken als een antidepressiva. Tryptofaan is de voorloper van serotonine, wat inhoudt dat tryptofaan juist de aanmaak van serotonine stimuleert.

Natuurlijke bescherming: 

Chocolade bevat antioxidanten die bijv. het risico op kanker en hartaandoeningen kunnen verlagen. Antioxidanten heeft je lichaam nodig om ongunstige stoffen te verwijderen. Ze hebben de kracht lichaamscellen te beschermen en zo ontstekingen en andere lichamelijke klachten te voorkomen. Donkere chocolaatjes bevatten meestal minder suiker, waardoor er meer cacao inzit en dus meer antioxidanten en theobromine dan melkchocolade. 

Rustgevend/ ontspannend:

Zoals je misschien weleens hebt gehoord is magnesium een zeer belangrijk mineraal voor ons lichaam. Niet alleen omdat flink wat processen in jouw lijf magnesium gebruiken maar ook doordat het een ontspannende werking op jouw lijf heeft. Chocolade heeft een opbeurend en oppeppend effect maar daar staat tegenover dat het ook rustgevend werkt. Een goede reep pure chocolade van 100 gram, daarvan is zeker 30% magnesium. Des te meer reden om iedere dag een stukje te nemen bij een kop thee. 

Naast alle bovengenoemde gunstige effecten zitten er ook een hele waslijst aan vitaminen en mineralen in cacao als; vitamine A, vitamine B1,2,6,11 en qua mineralen kalium, natrium, calcium, ijzer, koper en mangaan. 

Ongezond?

Toch is het verstandig om ook met chocolade, ondanks alle positieve eigenschappen, je zelf een beetje te beheersen.

Deze positieve eigenschappen wegen niet altijd op tegen de hoeveelheid ongezonde suikers en vetten die in chocola zitten. Vooral als je gaat voor melk- en witte chocolade.

Alles met mate en lees goed het etiket voordat je een reep koopt. Mocht je niet van pure chocolade houden, ga dit dan oefenen. Neem eerst een stukje met 50% cacao en bouw dit dan op. Zo ga je er steeds meer aan wennen. Wat ook kan helpen is om er wat ongebrande noten bij te eten. Dit verdoezelt een beetje de bittere smaak. Wat het mooie is van pure bittere chocola is dat je er minder van eet. Logisch want de hoeveelheid suiker in 85% chocolade is een stuk minder, waardoor het door-eet-fenomeen niet geactiveerd wordt.

Qua zelfbeheersing wordt het dus een stuk makkelijker als je leert pure chocolade te eten. Dan is de kans vele malen kleiner dat je die hele reep in één keer naar binnen werkt.

Tegenwoordig worden er steeds meer chocolade repen op de markt gebracht waar minder suiker en rommel aan toegevoegd is. Neem bijvoorbeeld deze van little love, klik op de foto om direct een reep te bestellen.


https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4696435/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3022066/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5412236/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22156352/

Sabine Leijten | De KoelkastCoach

Sabine Leijten is Dé Online Voedingsdeskundige

"De missie van De KoelkastCoach is om jouw te helpen een gezond eetpatroon te ontwikkelen, met afvallen als doel!"

Condities

  • Grey Google+ Icon
  • Grey Facebook Icon
  • Grey Twitter Icon
  • Grey YouTube Icon
  • Grey Instagram Icon